Niezwykłe spotkanie ze świadkiną wydarzeń w Czarnobylu

Fundacja HerStory w partnerstwie z Fundacją Eko-rozwoju będzie gościć Panią Halinę Kalashnikow – świadkinię wydarzeń z Czarnobyla, która bezpośrednio po wybuchu reaktora usuwała skutki katastrofy. W dniach 21 – 22 kwietnia będzie ona odwiedzać lubelskie szkoły,
oraz uczelnie, w których podzieli osobistymi przeżyciami i doświadczeniem.  Spotkanie ma charakter wykładu i otwartej dyskusji połączonej z projekcją filmową.

TYDZIEŃ AKCJI DLA PRZYSZŁOŚCI BEZ CZARNOBYLA I FUKUSZIMY

Tegoroczne obchody będą mieć miejsce w dn. 19/04/2015 – 29/04/2015 w Warszawie, Łapach, Lublinie, Gdańsku, Pucku, Sopocie, Odargowie, Krakowie, Tarnobrzegu i Poznaniu.

W województwie lubelskim, gdzie za koordynację odpowiada Fundacja HerStory uczestniczą: IX Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Lublinie, Wydział Politologii UMCS w Lublinie, Zespół Szkół w Trawnikach oraz Zespół Szkół im. Króla Kazimierza Jagiellończyka w Łęcznej. Wspierają nas Zielony Talerzyk oraz Koło Naukowe Europy Środkowo-Wschodniej UMCS.

KRONIKA CZARNOBYLA

Blisko 32 lat temu, 21 grudnia 1983, uruchomiono w elektrowni w Czarnobylu na Ukrainie reaktor nr 4. Niespełna 3 lata później jego wybuch doprowadził do największej katastrofy w historii energetyki atomowej i jednej z największych katastrof przemysłowych XX w. Katastrofa elektrowni w Czarnobylu zdarzyła się w trakcie testu, który miał służyć poprawie bezpieczeństwa.

W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 r. pracownicy rozpoczęli obniżanie mocy reaktora. Jednak moc spadła o wiele bardziej niż planowano. W tej sytuacji operatorzy zdecydowali się z powrotem podwyższyć moc reaktora, co było błędem i przyczyną katastrofy. Załoga całkowicie straciła kontrolę nad reaktorem. O godz. 1:22 doszło do kolejnego spadku mocy, który zanotowały przyrządy. Doszło do reakcji chemicznych, po których nastąpiła eksplozja wodoru, wybuch rozsadził rdzeń reaktora i zerwał przykrywającą go, ważąca 2 tys. ton, stalową płytę. Do atmosfery przedostały się duże ilości substancji radioaktywnych. Skażeniu uległ nie tylko teren elektrowni i jej najbliższe otoczenie, ale znaczny obszar Europy. Władze ZSRR początkowo zaprzeczały katastrofie, a następnie podawały skąpe i niemożliwe do zweryfikowania dane.

Skutki katastrofy najbardziej dotknęły terytorium Ukrainy, gdzie skażeniu uległo 9% kraju. Z powodu odniesionych ran i w wyniku napromieniowania zginęło 31 osób pracujących elektrowni i strażaków próbujących ugasić pożar. Około 1 000 osób otrzymało duże dawki promieniowania, co doprowadziło do poważnych chorób. Po katastrofie przesiedlono ok. 300 000 ludzi mieszkających w promieniu 100 km od elektrowni. Do dziś trwa spór o liczbę ofiar tragedii.

OCZAMI ŚWIADKINI

Pani Halina Kalashnikaw (ur. 26/02/1958 w obwodzie grodzieńskim) ukończyła Białoruski Państwowy Uniwersytet w Mińsku i po studiach podjęła pracę jako nauczycielka i sekretarka
w szkole rolniczej w miejscowości Narowla (na granicy z Ukrainą, 40 km od Czarnobyla).  Pani Halina wyszła za mąż w 1990 r., cztery lata później urodziła córkę – ta niestety cierpiała na schorzenia układu pokarmowego i wzroku. Obecnie obie działają w sektorze edukacji w Mińsku – są pedagożkami i nauczycielkami. Pani Halina otrzymała niewspółmiernie małe wsparcie wobec poniesionych strat – w początkowej fazie były to m.in. zniżki na wybrane linie komunikacji miejskiej, opieka medyczna, która z czasem została zniesiona. Od 1992 r.  mieszka w Mińsku, gdzie pracuje jako Dyrektor szkoły.

Narowl – niewielka, spokojna i malowniczą miejscowość w obwodzie homelskim. Ciekawym jest, że przed katastrofą grono nauczycielskie oraz młodzież szkoły rolniczej z Narowli utrzymywali kontakty z przedstawicielstwem czarnobylskiej elektrowni odwiedzając m.in. „słynny” blok 4. Dowód tego stanowi zdjęcie Pani H. Kalashnikow z terenu elektrowni. Pani Halina o wybuchu dowiedziała się przypadkiem, od spotkanej w podróży do miasta Homel byłej uczennicy, było to ponad 2 tygodnie po tym jak reaktor wybuchł. Informacja ta była dla Pani Haliny prawdziwie szokująca. Kiedy sprawa katastrofy wyszła na jaw młodzież oraz grono nauczycielskie z narowlskiej szkoły ewakuowana w ciągu jednej nocy, docelowo do nadczarnomorskiego kurortu – do Narowli powrócili pod koniec sierpnia 1986 r. Niebawem po ich przyjeździe pojawiło się wojsko, które zaangażowało kadrę szkody do likwidowania szkód po wybuchu.

HARMONOGRAM SPOTKAŃ

L.p. Miejsce Termin Adres
1. Zespół Szkół im. Króla Kazimierza Jagiellończyka 21/04/2015, godz. 9.40 – 10.25, 10.35 – 11.20 ul. Bogdanowicza 9, 21 – 10 Łęczna
2. Wydział Politologii UMCS 21/04/2015, godz. 15.00 – 16.30, sala 109 pl. Litewski 3, 20-080 Lublin
3. IX Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika 22/04/2015, godz. 8.20 – 9.05, 9.10 – 9.55 ul. A. Struga 6, 20 – 709 Lublin
4. Zespół Szkół w Trawnikach 22/04/2015, godz. 12.30 – 13.15 Trawniki 263, 21 – 044 Trawniki
Podaj dalej!